Wandelroute
In de parktuin is een wandelroute uitgezet: u loopt door de tuin aan de hand van schilderijen en tekeningen van de kunstenaars Jan Kleintjes, Hedwig Kleintjes-van Osselen en Margriet Buisman-Boele, die eveneens allen mede de tuin hebben vormgegeven. Er wordt uitleg gegeven over de tuin. Als u de wandelroute door de tuin volgt, kunt u aan de hand van de afgebeelde schilderijen de huidige tuin met die uit het verleden vergelijken.
De buitenplaats Huize Kolthoorn gaat verscholen achter grote rhododendrons en beukenhagen. Wie het grote entreehek binnenwandelt valt meteen de monumentale rode beuk vóór het huis op. Ooit zal deze midden op het voorplein gestaan hebben, maar inmiddels wordt deze omgeven door allerlei verschillende rhododendronvariëteiten.
Klassieke structuur van een buitenplaatstuin
De parktuin heeft de gebruikelijke structuur van een buitenplaatstuin met aan de rechterzijde een parkbosje met slingerpaden, bruggetjes en een ijsheuvel en aan de linkerzijde nutsgebouwtjes (koetshuis, schuren en dergelijke). De tuin werd aan alle zijden omzoomd door beukenlanen en beken. En aan het einde van de tuin was een grote moes- en bloementuin met een boomgaard. Deze was met een schutting omgeven.
De invloed van het schildersechtpaar Kleintjes-van Osselen op de tuin
Het schildersechtpaar Kleintjes-van Osselen heeft aan de tuin allerlei karakteristieke elementen aan toegevoegd, zoals je die ook ziet in tuinen van andere kunstenaars uit die tijd; wellicht naar voorbeeld van de tuin van Claude Monet in Giverny. Zij hebben diverse bomen gepland, zoals een treurbeuk en een tulpenboom (Liriodendron Tulipifera), zodat een bescheiden arboretum is ontstaan. Ook is er een beukenkring en groeit er een trompetterboom (Campsis) over het balkon. Tevens experimenteerden de Kleintjes met exotische (Japanse) beplanting, zoals bamboe.
Bijzondere karakteristiek voor hun tijd zijn de bloemenallee en de vijverpartij in zogeheten ‘Gemengde Stijl’, waarin de Landschapsstijl met borders en boomgroepen gecombineerd wordt met regelmatige structuren (bakstenen muurtjes, trappen enz.), Architectonische Stijl genoemd. Het sluit wonderwel aan bij de Arts-and-Crafts Stijl van het Grote Atelier, dat de Kleintjes in 1904 lieten aanbouwen.
De vijverpartij: mogelijk ontworpen door Jules Buyssens
De vijverpartij bij de beek, die zij in de jaren ’20 hebben gerealiseerd, is mogelijk ontworpen door of in ieder geval geïnspireerd op het werk van de bekende Brusselse tuin- en landschapsarchitect Jules Buyssens, een beroemde tijdgenoot van de Kleintjes. Hier wordt nog onderzoek naar gedaan.
Tuin als inspiratiebron voor schilderijen — en andersom
Hedwig van Osselen moet groene vingers gehad hebben. Zij kweekte bloemen, zoals Zinnia’s, die zij verwerkte in haar bloemstillevens. De tuin inspireerde Jan Kleintjes veelvuldig: zijn impressies van de tuin geven een beeld van de overdaad aan bloemborders, die deze in die tijd gehad moet hebben. Aan de hand van deze werken brengen wij weer elementen terug in de huidige tuin. Zo konden wij achterhalen dat er ooit een rustiek watervalletje in de beek moest zijn geweest: op die plek hebben wij de keien teruggevonden, waar het water overheen stroomde (wij werken nu aan een reconstructie).
Reconstructie van de historische tuin: kansen en beperkingen
Omdat het groen zich ontwikkelt – bomen en struiken groeien en vallen soms om –, is een volledige reconstructie niet mogelijk. Ook is de tuin door de tijd niet onberoerd gelaten: als gevolg van uitbereiding van de Kamperweg in de jaren ’60 en een modern huis in een deel van de moestuin (jaren ’50), is het park compacter geworden en verviel de aansluiting met de Kolthooner Sprengen, anderzijds kon aan de noordoostelijke zijkant een reep grond worden toegevoegd.
Klimaatverandering en andere bedreigingen voor de tuinrestauratie
De buxusmot, vraat door slakken die de zinnia’s aantasten, lager grondwater en andere invloeden (zoals bodemverzuring door ammoniak en stikstof, langere droogteperiodes en fellere stormen door klimaatverandering) hebben gevolgen die reconstructie niet makkelijker maken. In de afgelopen tien jaar hebben wij ons ingespannen de sfeer van weleer in de tuin terug te brengen en eveneens elementen toe te voegen die dit effect enigszins versterken. Het is een geleidelijk en gefaseerd proces.
Help mee aan het herstel van Huize Kolthoorn
Heeft u interesse hieraan mee te werken of vindt u het leuk in de moestuin te helpen met het planten, verzorgen en oogsten (u krijgt zelf ook een deel mee naar huis), meldt u aan en doe mee!